1.572 Δον Κιχώτης: αστείο ή θλιβερό βιβλίο;

κάποτε, η γιαγιά μου λέγοντας «είναι αστείο, θα σού αρέσει» μού χάρισε τον Δον Κιχώτη, ένα βιβλίο που δεν το βρήκα καθόλου αστείο, κόντεψα κιόλας να χάσω (προς στιγμή) πάσα ιδέα για τη γιαγιά μου την κοντέσσα, που μέχρι τότε εμπιστευόμουν τη γνώμη, το κριτήριό της στην επιλογή βιβλίων και τις συμβουλές της, καθώς επίσης διασκέδαζα πολύ με τις ιστορίες που δεν κουραζότανε ποτέ να διηγείται.

Ο καημένος ο Δον Κιχώτης μού προξένησε θλίψη, μεγάλη θλίψη λέμε, αμέσως μόλις άρχισα να εντρυφώ στις ιστορίες του, και όχι μόνο για το παρουσιαστικό του. Ηταν φανερό πως επρόκειτο για έναν άνθρωπο χαμένο κάπου, σε μια άλλη εποχή, σε κάποιον τόπο όπου μονάχα εκείνος μπορούσε να βρεθεί μια και ο τόπος αυτός βρισκότανε στο δικό του μυαλό και, όσο κι αν πάσχιζε ο ταλαίπωρος Σάντσο Πάντσα να προσγειώσει το αφεντικό του, ο ιππότης της ελεεινής μορφής δεν προσγειωνόταν με τίποτα!

Τον Δον Κιχώτη τον αγάπησα πολύ αργότερα, αφού έμαθα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες γράφτηκε κι αφού μελέτησα όσα βρήκα για τη ζωή του Θερβάντες, που ύστερα από αυτη την ταξιδιωτική περιπέτεια στο χώρο της γραφής έγινε ένας από τους αγαπημένους μου συγγραφείς.

Πράγμα που σημαίνει ότι ο συγγραφέας και το έργο του είναι αλληλένδετα και η κατανόηση ενός έργου είναι σχεδόν αδύνατη χωρίς την γνωριμία με τον συγγραφέα, τα πάθια του και την εποχή του, ιδίως αν το έργο είναι δύσληπτο, δεν είναι απολυτα προφανές δηλαδή. Αν κρύβει παραλληλισμούς, κλπ. και χρειάζεται αποκρυπτογράφηση για να το νιώσεις. Αυτά.

Ομολογώ ότι τη γιαγιά μου τη συγχώρεσα αργότερα για την κασκαρίκα που μού έκανε με την σύστασή της περί "αστείου" Δον Κιχώτη, αν και δεν της το είπα ποτέ ούτε και συζητήσαμε ποτέ γι αυτό: ούτε για το ότι της είχα θυμώσει ούτε για τη συχώρεση ούτε για το βιβλίο. Εμεινε σαν κάτι το συνωμοτικό μεταξύ μας: ήξερε ότι το διάβασα, καταλάβαινε την ένστασή του για τη σύστασή της και ήξερα και καταλάβαινα γιατί μού είπε πως ήταν ένα βιβλίο αστείο. Ισως μού τον σύστησε έτσι, ώστε να αναγκαστώ να τον διαβάσω γιατί αποκλείεται να τον έβρισκε η ίδια αστείο. Σίγουρο αυτό, δεδομένου του χαρακτήρα της. Αλλίμονο, τη γιαγιά μου δεν ήξερα;