1.183 ένα βιβλίο γεννιέται

η Ολια γεννήθηκε μουγγή, το κέντρο της ομιλίας ήταν εντελώς ανενεργό, η γλώσσα δεν έβγαζε κιχ. Ακουγε όμως και σκεφτόταν. Το τραγικό είναι οτι υπήρχε κάποιος που δήλωνε "διερμηνέας σκεψεων" και ότι μπορούσε να διαβάζει τη σκέψη της και να τη μεταδίδει. Η δυστυχη Ολια, μονο ενα Ο μπορουσε να κάνει με τα χειλάκια της, που σήμαινε το αρχικό του ονόματός της αλλά και το Οχι. Και Οχι, Οχι, Οχι, έκανε συνέχεια, αλλά ο διερμηνεας σκέψεων έλεγε "ενταξει, το ξερουμε οτι σε λένε Ολια" και συνέχιζε να ερμηνεύει. Τότε, η Ολια πήρε την απόφαση να γράψει ένα βιβλίο με τίτλο Η ΔΥΣΤΥΧΙΑ ΤΟΥ ΝΑ ΑΚΟΥΓΕΣΑΙ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΜΙΛΑΣ.

1.725 περί βιβλίων

αγαπάμε τα βιβλία που διαβάζουμε, όχι μόνο για το περιεχόμενό τους αλλά και για το σχήμα τους, τη γραμματοσειρά τους, το βάρος ή την ελαφράδα τους (η ελαφράδα τα κάνει να μεταφέρονται εύκολα και να διαβάζονται όπου νά'ναι), το μεταφραστή τους (αν ειναι μεταφρασμενα), το χαρτί τους (αν είναι απαλό ή σκληρό), και, κυρίως, από τη μυρωδιά τους: το μελάνι κερδίζει κάποιους πόντους! Θυμάμαι ακόμα μια έκδοση ποιημέρων του Λόρκα σε έκδοση του Ηριδανού, σε απαλό, λεπτό, υπόλευκο χαρτί. Είχε τυπώσει μονάχα 1.000 αντίτυπα. Αργότερα, το ξανατύπωσε σε άλλο χαρτί, κάτασπρο και σκληρό. Δυστυχως, χάρισα κάπου το δικό μου και μετά το ξαναγόρασα στη νεα παρτίδα, δεν ήτανε όμως το ίδιο και σχεδόν το μίσησα.

1.686 η σκέψη

(...)Λίγες μέρες πριν πεθάνει, στην ερώτηση του, νεαρού τότε, Γ. Θεοτοκά: «Τι είναι αυτό που λείπει στον τόπο μας κ. πρόεδρε; γιατί είναι φανερό πως μας λείπει κάτι βασικό» ο Αλέξ. Παπαναστασίου απάντησε αδίσταχτα: «η σκέψη». Για να γίνει δε πιο σαφής συνέχισε: «Ισως σας φαίνεται περίεργο αυτό που είπα. Αλλά, όταν λέω σκέψη δεν εννοώ τη μόρφωση που μπορεί ο καθείς να αποκτήσει, αν του δοθούν οι ευκαιρίες. Εννοώ την πρωτότυπη, δημιουργική σκέψη. Εχουμε, ασφαλώς, πολλές ικανότητες, έχουμε κάποτε και σοφία, αν θέλετε. Εχουμε τάλαντα όλων των ειδών και μπορούμε να έχουμε και ηρωϊσμό. Δεν έχουμε όμως, ακόμα, δικη μας σκέψη. Αυτή είναι η βασική έλλειψη που είναι αισθητή σε όλες τις εκδηλώσεις της νεοελληνικής ζωής: στην τέχνη, στο Πανεπιστήμιο, στην πολιτική ζωή.»(...)
___________________
(από το κείμενο "Ιδέες για την πολιτική κατανόηση της νεότερης πολιτικής ιστορίας μας: Αλέξ. Παπαναστασίου" στην "Κατάθεση '73", εκδ. Μπουκουμάνη, σελ. 470)

1.664 το μάθημα της Βασανιστικής

ξανά, για εμπέδωση: "Η διδασκαλία του μαθήματος της Βασανιστικής (κυρίως πράξη και όχι θεωρία) στις τρυφερές ψυχούλες είναι απαραίτητη και καλούνται οι γονείς να μη παραλείπουν να την εφαρμόζουν συστηματικά στα παιδιά τους, αν θέλουν να τα δουν κάποια μέρα να προκόβουν στη ζωή. Αγαπητοί γονείς, πλακώνετε ταχτικά τα μωράκια σας και τα νήπια στα χαστούκια, υπάρχουν πολλές ευκαιρίες για να τα δείρετε γερά ή έστω, να τα σκαμπιλίσετε: Οταν βρέχουν την κούνια τους, όταν δεν τρώνε τις αηδίες που τα μπουκώνετε, όταν λένε "κακά λόγια". Στην ειδική αυτή περίπτωση της βωμολοχίας, μπορείτε να τους τρυπάτε τα χείλη με μια βελόνα -καμενη με σπιρτο, μη παθουν και καμμια μόλυνση και τρεχετε μετα. Γονείς, προσοχή: μη περιμένετε να μάθουν τις βασικές αρχές της Βασανιστικής σε ειδικές σχολές, τότε θα είναι πολύ αργά, θα έχει ήδη διαβρωθεί ο εγκέφαλος των παιδιών σας από ανόητες θεωρίες αντιαυταρχισμού και άλλα χειρότερα, υποσκαπτικά των Αξιών του συστήματός μας."

1.572 Δον Κιχώτης: αστείο ή θλιβερό βιβλίο;

κάποτε, η γιαγιά μου λέγοντας «είναι αστείο, θα σού αρέσει» μού χάρισε τον Δον Κιχώτη, ένα βιβλίο που δεν το βρήκα καθόλου αστείο, κόντεψα κιόλας να χάσω (προς στιγμή) πάσα ιδέα για τη γιαγιά μου την κοντέσσα, που μέχρι τότε εμπιστευόμουν τη γνώμη, το κριτήριό της στην επιλογή βιβλίων και τις συμβουλές της, καθώς επίσης διασκέδαζα πολύ με τις ιστορίες που δεν κουραζότανε ποτέ να διηγείται.

Ο καημένος ο Δον Κιχώτης μού προξένησε θλίψη, μεγάλη θλίψη λέμε, αμέσως μόλις άρχισα να εντρυφώ στις ιστορίες του, και όχι μόνο για το παρουσιαστικό του. Ηταν φανερό πως επρόκειτο για έναν άνθρωπο χαμένο κάπου, σε μια άλλη εποχή, σε κάποιον τόπο όπου μονάχα εκείνος μπορούσε να βρεθεί μια και ο τόπος αυτός βρισκότανε στο δικό του μυαλό και, όσο κι αν πάσχιζε ο ταλαίπωρος Σάντσο Πάντσα να προσγειώσει το αφεντικό του, ο ιππότης της ελεεινής μορφής δεν προσγειωνόταν με τίποτα!

Τον Δον Κιχώτη τον αγάπησα πολύ αργότερα, αφού έμαθα για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες γράφτηκε κι αφού μελέτησα όσα βρήκα για τη ζωή του Θερβάντες, που ύστερα από αυτη την ταξιδιωτική περιπέτεια στο χώρο της γραφής έγινε ένας από τους αγαπημένους μου συγγραφείς.

Πράγμα που σημαίνει ότι ο συγγραφέας και το έργο του είναι αλληλένδετα και η κατανόηση ενός έργου είναι σχεδόν αδύνατη χωρίς την γνωριμία με τον συγγραφέα, τα πάθια του και την εποχή του, ιδίως αν το έργο είναι δύσληπτο, δεν είναι απολυτα προφανές δηλαδή. Αν κρύβει παραλληλισμούς, κλπ. και χρειάζεται αποκρυπτογράφηση για να το νιώσεις. Αυτά.

Ομολογώ ότι τη γιαγιά μου τη συγχώρεσα αργότερα για την κασκαρίκα που μού έκανε με την σύστασή της περί "αστείου" Δον Κιχώτη, αν και δεν της το είπα ποτέ ούτε και συζητήσαμε ποτέ γι αυτό: ούτε για το ότι της είχα θυμώσει ούτε για τη συχώρεση ούτε για το βιβλίο. Εμεινε σαν κάτι το συνωμοτικό μεταξύ μας: ήξερε ότι το διάβασα, καταλάβαινε την ένστασή του για τη σύστασή της και ήξερα και καταλάβαινα γιατί μού είπε πως ήταν ένα βιβλίο αστείο. Ισως μού τον σύστησε έτσι, ώστε να αναγκαστώ να τον διαβάσω γιατί αποκλείεται να τον έβρισκε η ίδια αστείο. Σίγουρο αυτό, δεδομένου του χαρακτήρα της. Αλλίμονο, τη γιαγιά μου δεν ήξερα;

1.521 χύμα στο κύμα

ατμοσφαιρικό λέω ένα φιλμ όταν με κάνει να ζω (σε ολόκληρη τη διάρκεια της προβολής του), εκτός από τις ζωές των ανθρώπων που παίζουν τους διάφορους ρόλους (αυτό συμβαίνει με όλα τα έργα του σινεμά, θες δε θες ακολουθείς τους ηθοποιούς και μπαίνεις στη ζωή που διαδραματίζουν!) σε κάποιον άλλο τόπο, που δεν γνωρίζω, δεν έχω επισκεφτεί και ούτε θα ήθελα να βρεθώ ποτέ εκειπέρα, έναν τόπο αδιάφορο.

Αδιάφορο σκέτα: ούτε *τελικά αδιάφορο*, που σημαίνει πως συμπεραίνω, ούτε *παντελώς αδιάφορο*, επειδή δεν κατάφερα να καταλάβω ακόμα για ποιο λόγο μπαίνουν (κοτσάρονται, καλύτερα) διάφοροι επιθετικοί ή επιρρηματικοί προσδιορισμοί σε πολλά γραπτά και βιβλία με ηχηρούς τίτλους προσφάτως, τα οποία βιβλία γράφουν συγγραφείς που θέλουν να καταξιωθούν κάποτε, όσο το δυνατό συντομώτερα βεβαιως, ωστε να εξαργυρώσουν εν ζωή τον κόπο τους να σκοτώνουν τα κείμενά τους με το πολύ μπούκωμα από καλολογικά στοιχεία!

το εκνευριστικό είναι ότι επιπλέον αυτών υπάρχουν και άστοχες περιγραφές τόπων τους οποίους ο αναγνώστης γνωρίζει απέξω κι ανακατωτά, οπότε αναρωτιέμαι γιατί δεν έκανε μια βολίτσα ο/η συγγραφέψ στα μέρη που περιγράφει ώστε να δει ότι μερικοί δρόμοι δεν συναντιούνται και ότι προς την κατεύθυνση που γράφει δεν ανηφορίζουν; μια βολτίτσα λέμε, όχι ανασκαφή σε ιστορικά αρχεία!

επίσης, κάτι τι ακόμα που δείχνει έλλειψη της γνώσης της ελληνικής γλώσσας είναι η σύνδεση λέξεων (ονόματα+επιθετικοί προσδιορισμοί, το "κοτσάρισμα" που ανέφερα ήδη) άσχετων μεταξύ τους, η οποία σύνδεση δεν δικαιολογείται ούτε με το ελαφρυντικό (που έψαξα με συμπάθεια να βρω) του ποιητικού λόγου ή/και την ελαφρώς σουρεάλ εκδοχή του.

μερικά από τα βιβλία αυτά, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν *ενδιαφέροντα* αν λιγόστευαν τον όγκο τους ή αν γίνονταν σενάρια για το σινεμά. Επιμένουν όμως να είναι ογκώδη και δεν το καταλαβαίνω ούτε αυτο: ισως να φταίνε οι εκδότες που πιέζουν για ξόδεμα περισσότερου χαρτιού ώστε να δικαιολογείται η τιμή τους, ποιος ξέρει...

μέσα λοιπόν στα καλολογικά στοιχεία που λέγαμε, χάνεται η υπόθεση του έργου και λεω (απομέσα μου και δυνατά για να μη ξυπνήσω τους γείτονες μια και διαβάζω συνήθως τη νύχτα) λέω λοιπόν: ΓΙΑΤΙ ΤΗΝ ΕΓΡΑΨΕΣ ΑΥΤΗ ΤΗ ΜΠΟΥΡΔΑ ΚΥΡΙΕ ΜΟΥ; (ή ΚΟΠΕΛΑ ΜΟΥ, αναλόγως τον/την συγγραφέα.

συνεχίζοντας με επαινετικά συμπονετικό λόγο: αφού θα μπορούσε να ήταν ένα καλό βιβλίο (ή/και αριστούργημα, μερικές φορές) γιατί το πάστωσες με τόσα επίθετα και επιρρήματα; στην τελική, γιατί το σκότωσες; τι σού 'φταιξα και με παιδεύεις βραδιάτικα;

σκέφτομαι όμως και το άλλο: μπορεί και να φταίει το βραδινό διάβασμα. Με το φως της μέρας ίσως και να το είχα εγκαταλείψει μετά τις πρώτες σελίδες. Υπάρχει και κάτι ενθαρρυντικό, ότι ίσως μερικά από αυτά τα βιβλία να αναδεικνύονταν πραγματικά, ως προς την πλοκή και τα ευρήματά τους, από έναν καλό σεναριογράφο. Αυτά.

Αααα! update!! το σημαντικότερο δεν έγραψα: για την ευθύνη των διάφορων Σεμιναράδων που "παραδίδουν" μαθήματα δημιουργικής γραφής. Αν υπήρχαν τέτχοια μαγαζάκια, νομίζω (σίγουρη είμαι, τι "νομίζω"!!) ότι δεν θα υπήρχαν οι τεράστιοι συγγραφείς που θαυμάζουμε σήμερα και ανέκαθεν και στον αιώνα τον άπαντα. Σκέψου δλδ εναν Κάφκα (πάω στα εύκολα, μην αναφέρω Τολστόι και πάθεις τπτ) να γεννιέται σε ένα σεμινάριο δημιουργικής γραφής!!! ΕΛΕΟΣ λεμε πχια και ΗΜΑΡΤΟΝ.

1.489 η λαιμαργία της Δύναμης

«Η Δύναμη απο οποιαδήποτε πηγή, οδηγεί στο να δημιουργείται όρεξη για επιπλέον δύναμη… Ηταν σχεδόν αναπόφευκτο το ότι οι πλούσιοι μια μέρα θα εποφθαλμιούσαν τον έλεγχο όχι μόνο του δικού τους πλούτου αλλά και του πλούτου ολόκληρου του κόσμου. Για να το πετύχουν αυτό, εντελώς πρόθυμοι να ταΐσουν τις φιλοδοξίες πεινασμένων για δύναμη πολιτικών συνωμοτών, οι οποίοι ήταν ολόψυχα αφοσιωμένοι στην ανατροπή όλων των υπαρχουσών κυβερνήσεων και κατεστημένων, από μια Κεντρική Παγκόσμια Δικτατορία.»

(Cleon Skousen, “Ο Γυμνός Καπιταλιστής”, 1970)

1.426 τα πρώτα σοβαρά βιβλία

τα δύο πρώτα βιβλία που διάβασα από τη βιβλιοθήκη της γιαγιάς μου και μάλιστα με την άδειά της, ή μάλλον μετά από σύστασή της, ήταν "Παπαδιαμάντη, τα παιδικά" και οι "ιστορίες του βαρώνου Μυνχάουζεν", είχαν και τα δυο χοντρό εξώφυλλο, το πρώτο είχε μια ωραία ζωγραφιά που αργότερα έμαθα ότι ήταν από πίνακα του Jean François Millet και το δεύτερο μια αστεία ζωγραφιά με τον βαρώνο καβάλα σε μια μαύρη μπάλα που έβγαινε από ένα κανόνι. Οταν έκανα πρόβα να δω αν μπορούσα να ανυψωθώ τραβώντας τα κοτσιδάκια μου, η γιαγιά μου εξήγησε με απλά λόγια τι σημαίνει παράλογο και εκείνη ήταν η πρώτη σοβαρή συζήτηση που έκανα στη ζωή μου, επειδή είχα φυσικά τις αντιρρήσεις μου για το αν πρέπει να γράφονται ψέμματα σε τόσο σοβαρά βιβλία. Αυτά συνέβησαν όταν πήγαινα στη Β' Δημοτικού, μετά το ξετίναγμα των συμβατικών "παιδικών" παραμυθιών.

1.425 οι ήρωες των παιδιών

ποιοί να είναι τάχα οι ήρωες των σημερινών παιδιών; εμείς είχαμε τον Ρομπέν των Δασών, τον Αλβέρτο Σβάιτσερ, τον Ιούλιο Βερν... Θέλαμε να βοηθάμε τους αδύναμους, να σιάξουμε νοσοκομεία και σχολεία στην Αφρική, να ταξιδέψουμε, να γνωρίσουμε τον κόσμο και τις επιστήμες. Σήμερα, τι γίνεται; Θα πεις, και με το δίκιο σου, "και τι καταφέρατε; μια τρύπα στο νερό κάνατε" αλλά, για σκέψου να μην είχαμε κιόλας αυτά τα οράματα...

1.415 πότε και πώς γνώρισα την Κίνα

Πρώτη φορά που άκουσα τη λέξη "κινέζικο" ήταν για ένα αγαλματάκι που είχε φέρει ο αδελφός του παπού μου ο Βαγγέλης, ασυρματιστής στα καράβια. Μετά, έφερε και κάτι ξύλινα λεπτής υφής φλυτζανάκια. Οταν ερχόταν από κάθε ταξίδι, όλο και κάτι τι κινέζικο έφερνε, μπιμπελό, σερβίτσια και παράξενα κουρδιστά παιχνίδια. Είχε φέρει και ένα καταπληκτικό καλειδοσκόπιο.

Λίγα χρόνια αργότερα, έμαθα περισσότερα για τη χώρα Κίνα μέσα από τα βιβλία της Περλ Μπακ. Το πρώτο βιβλίο με τίτλο «Υπό το βλέμμα του Βούδα» μου το χάρισε μια συμμαθήτριά μου. Ηταν η αφορμή για να ζητώ να μου δωρίζουν και άλλα βιβλία της.

Πριν από λίγα χρόνια, έμαθα και άλλα για τη χώρα αυτή παρακολουθώντας ντοκυμαντέρ, όπως π.χ. για μια περιοχή όπου ισχύει η μητριαρχία. Μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρον και θα ήθελα να το ξανάβλεπα.

Τα τελευταία χρόνια, παρατηρώ μια εισβολή κινέζικων προϊόντων στην αγορά, πολύ προσιτών και καθόλου "ανασφαλών" όπως τα δυσφημίζουν οι μεγαλέμποροι, που -σίγουρα- έχουν τους λόγους τους.

Αυτές τις μέρες, η τιβι παρουσιάζει ένα σωρό ντοκυμαντέρ για την Κίνα, ταινίες κινέζων σκηνοθετών, μαθαίνω για την ιστορία της και ο μυστηριώδης πολιτισμός της παύει σιγά σιγά να αποτελεί μυστήριο.

Με τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, η Κίνα ανοίγει εντελώς τις πύλες της στον έξω κόσμο, μοιράζεται μαζί μας το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της. Εμείς, όλο και κάτι κερδίζουμε συνεργαζόμενοι με τους κινεζους, που όλο και κάτι κερδίζουν από μας. Ζούμε ένα όνειρο; Ζούμε την αρχή ενός ονείρου για έναν ειρηνικό πλανήτη, γαλήνιο και με αφθονία αγαθών; Μακάρι η Κίνα να φέρει την ισορροπία, που έχουμε ανάγκη. Μακάρι τα πυρά των πολέμων να μετουσιωθούν σε ειρηνικά πυροτεχνήματα.

Είμαι βέβαιη ότι αν στην εποχή του Μεγαλέξαντρου υπήρχε τηλεόραση, σήμερα όλοι οι κάτοικοι του πλανήτη θα μιλούσαν ελληνικά και η Γη θα ονομαζόταν Μακεδονία!
_______________________________
γραμμένο στο f/b τον Αύγουστο 2008

1.285 Γιέλινεκ

έντρομη και με διαρκή ναυτία συνεχίζω να ξεκοκκαλίζω το δεύτερο (έχοντας αφήσει ένα μεγάλο διάστημα από το πρώτο που διάβασα, την “πιανίστρια”) από τα 4-5 βιβλία (που ψώνισα μονοκοπανιά) της Ελφρί(κη)ντε Γιέλινεκ με τίτλο “οι αποκλεισμένοι” και θα μου πεις “γιατί τα διαβάζεις, αφού σε κάνουν να νοιώθεις τόσο δυσάρεστα” και σου απαντάω αμέσως ότι τα ψώνισα από περιέργεια, να μάθω τί μυστικό κρύβουν τα βραβεία Νόμπελ, γιατί γίνεται κάποιος νομπελίστας (ή νομπελίστρια βέβαια) και θα συνεχίσεις μάλλον να ρωτάς “κι επειδή τα πλήρωσες πρέπει κιόλας να τα διαβάσεις” και θα σου απαντήσω ότι προτού τα χαρίσω ή τα “ξεχάσω” σε κάνα παγκάκι να ξέρω τουλάχιστον, να μάθω, τι είχε στο νου της όταν τα έγραφε, (τσάφ! απότομη φλασιά στο μυαλό τώρα δα) αν αποτύπωνε μια κατάσταση υφιστάμενη ήδη στη χώρα της ή και στον κόσμο (την άνοδο του φασισμού δηλαδή) αν διέβλεπε και περιέγραφε καταστάσεις ή αν ήθελε/επεδίωκε να τις προκαλέσει και μετά από αυτό το παραλήρημα τρέχω ξανά στο κρεββατάκι μου να απολαύσω έναν ήρεμο αποτοξινωτικό ύπνο, περιμένοντας μια εύλογη συζήτηση μαζί σου (ή με οποιονδήποτε ενδιαφέρεται για το θέμα, εννοείται) μήπως βγει κάποιο συμπέρασμα, αν αξίζει να βγει συμπέρασμα κιόλας

-------------------

ΣΗΜ. γραφτηκε το 2018, 28/5

1.217 πού εισαι Μυνχάουζεν...

Νιώθω πολιορκημένη από μια ακατανίκητη δύναμη, η οποία ωθεί στην απώλεια της λογικής σκέψης. Ούτε η γελοιοποίηση του φαινόμενου αυτού μας σώζει πλέον. Να κρατηθούμε απο την κοτσίδα μας, μήπως πάψουμε να βουλιάζουμε; ο Βαρώνος Μυνχάουζεν το είχε πετύχει, καταφέρνοντας να βγει απο τη λάσπη (μαζι με το άλογο που καβάλαγε!) τραβώντας την ιδια του την κοτσίδα. Η ιστορία αυτή ήταν η πρώτη μου συνάντηση με το παράλογο, στην ηλικία των 8 χρονών περίπου. Αλλη ιδέα κανείς;

1.195 ενθουσιασμοί αναγνώστριας

όταν είχα διαβάσει το βιβλίο του Σόμερσετ Μωμ για τον Γκωγκέν είχα καταγοητευτεί, ονειρευόμουν μια ζωή παρόμοια, εκτός από την τραγική κατάληξή της, μια ζωή γεμάτη ταξίδια, εξερευνήσεις, ζωγραφική και διαρκή κίνηση, έτσι είχα σκεφτεί να γίνω ασυρματίστρια, το μόνο πράγμα που μου αρνήθηκε ο πατέρας μου πείθοντάς με ότι θα ήταν καλύτερα να ταξιδεύω όποτε θέλω και να μη δεσμευτώ μέσα σε ένα καράβι.

1.181 συγγραφέας και αναγνώστης

Με προβλημάτιζε ανέκαθεν η σχέση συγγραφέα και αναγνώστη τόσο που, ως παιδί, αναρωτιόμουν τι θα συνέβαινε αν μπορούσα να επικοινωνήσω με τον (κάθε) αγαπημένο μου συγγραφέα, όχι για να του πω πόσο καλός είναι και πόσο μου αρέσει, αλλά για να του δώσω τη δική μου οπτική στο έργο του και ίσως μερικά συμπληρώματα ή επεμβάσεις που θεωρούσα απαραίτητα στοιχεία, ώστε να μου αρέσει ακόμα περισσότερο. 

Ακόμα και σήμερα, κάθε φορά που διαβάζω ένα βιβλίο, κάτι λείπει ή κάτι συμβαίνει με αυτό: Πότε τελειώνει απότομα, ενώ βρίσκω ένα σωρό τελειώματα με το νου μου, και πότε "τραβάει" σε μάκρος και το τέλος "σέρνεται" σε σελίδες που η έλλειψή τους θα περνούσε απαρατήρητη.

1.174 σημαντικό βιβλίο

διάβασα ενα φοβερο βιβλιο περι τουρκιας: Ο ΕΠΙΤΗΔΕΙΟΣ ΟΥΔΕΤΕΡΟΣ, όπου αναλυεται/καταγραφεται πώς τα καταφερνουν οι γειτονες και βγαινουν παντα κερδισμενοι. 

Ενα βιβλίο-μάθημα, το σημαντικότερο που διάβασα εδώ και χρόνια.

999. μια υπόθεση σκοτεινή

1. "Υπόθεση Παγκρατίδη (αθώος ή ένοχος;)", ταινία του Δημήτρη Αρβανίτη

    Μέρος Α': https://www.youtube.com/watch?v=fKFPd1Fajqo
    Μέρος Β': https://www.youtube.com/watch?v=gALEhTkcRpY

2. Κώστας Παπαϊωάννου, "Ο «δράκος» του Σέιχ-Σου, Ενας αθώος στο απόσπασμα (Υπόθεση Παγκρατίδη)", εκδόσεις Ποντίκι, 1988

3. Κώστας Τσαρούχας, "Υπόθεση Παγκρατίδη Αθώος Ή Ένοχος;", εκδόσεις Δωδώνη, 1989

4. "Σημεία των καιρών - Αριστείδης Παγκρατίδης", κανάλι 4Ε, 2019.  Σειρά εκμπομπών του πρώην εισαγγελέα Κώστα Λογοθέτη με νέες πληροφορίες και γνήσια έγγραφα προερχόμενα από τον φάκελο-αρχείο του Αριστείδη Παγκρατίδη.

    Μέρος Α': https://www.youtube.com/watch?v=p_XCviaULEk
    Μέρος Β': https://www.youtube.com/watch?v=TfxyMHq_Dqo
    Μέρος Γ': https://www.youtube.com/watch?v=j7xTgvkVpEk&t=10s
    Μέρος Δ': https://www.youtube.com/watch?v=FRyJSIx4Hww

932. αναζητηση συγγραφέα και τίτλου

πριν από πάάάρα πολλά χρονάκια είχα διαβάσει ένα διήγημα στον εβδομαδιαίο "ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ", όπου περιγραφόταν ένας τόπος παιδιών, ζούσαν εκεί μονάχα παιδιά δηλαδή μαζί με τους εκπαιδευτές τους. Ο τόπος έμοιαζε Παράδεισος, είχε απόλα, συν έναν θόλο αποπάνω να σκεπάζει ολόκληρη την περιοχή απο όπου απαγορευόταν να βγει ή να μπει οποιοσδήποτε. Μια φορά, ένα περίεργο παιδί έφτασε στην άκρη του τόπου αυτού, έβλεπε το εξωτερικό περιβάλλον χωρίς να μπορεί να βγει, να περάσει στην έξω πλευρά δηλαδή, σαν να υπήρχε ένα αόρατο τείχος... Δεν θυμάμαι το τέλος του διηγήματος αυτού (ούτε τίτλο, συγγραφέα, κλπ) και αν το ξέρει κάποια/ος θα παρακαλούσα να ενημερώσει. Ευχαριστώ

924. "μικρές" λέξεις

κάπου είχα διαβάσει για τις "μικρές" λέξεις, τα "δεν", "μη", "αν", κλπ, πόσο ανύπαρκτες είναι για τη γλώσσα του νου, ότι δεν "ακούγονται" δηλαδή και είναι σαν να μη λέγονται: το μυαλό τις παραλείπει και αυτό είναι το δυστύχημα με τις "αρνητικές" προτάσεις, που γίνονται "θετικές" με αυτό που θέλουν/επιδιώκουν να αποτρέψουν... άρα;

921. αηδίες

σε ένα στέκι εκμάθησης της συγγραφικής τέχνης που είχε ανοίξει ένας φίλος για λόγους βιοποριστικούς και τον συνέδραμα δια της παρουσίας μου ώστε να ξεθαρρέψουν οι μαθητές, συνάντησα μια νέα συγγραφέα που έκανε τη δασκάλα και, όταν ρώτησε (μετά από σύντομη εισαγωγή) ποιο παιδάκι θέλει να δώσει ένα δείγμα γραφής του για να κάνει παρατηρήσεις, σήκωσα πρόθυμα το χέρι και της έδωσα τυπωμένο τον "τοίχο" μου, που τον πήρε (εξίσου πρόθυμα) και του άλλαξε τα φώτα, αγνώριστο τον έκανε! με ρώτησε μετά που σχόλασε η τάξη αν με πείραξε η επέμβαση, απάντησα ουδόλως και πήγαμε για σεργιάνι και κουβέντα, ήταν εξαιρετικά συμπαθής κοπέλα, ετοιμόλογη και σπιρτόζα, αυτό που θυμάμαι καλά είναι ότι γελάγαμε πολύ, όλη την ώρα γελούσαμε, μου είπε ότι ζωγραφίζει κι εκείνη, πήγαμε σπίτι της να δω τα έργα, μου είπε ότι είχε γράψει κι ένα μυθιστόρημα, δεν είχε αντίτυπο να μου χαρίσει αλλά θα ήθελε πολύ τη γνώμη μου (την ειλικρινή, το τόνισε αυτό) και την επομένη πήγα και το ψώνισα και ξεκίνησα να το διαβάζω, αλλά δεν. Δεν διαβαζόταν ή μάλλον διαβαζόταν αλλά μου έφερνε τόση αηδία που σταμάτησα στη σελίδα 40 όπου είχα φτάσει με τα χίλια ζόρια -και ξέρεις τι διαβαστερό παιδί είμαι! Της τηλεφώνησα, μια και είχα δώσει το λόγο μου, είπα τη δυσκολία να συνεχίσω την ανάγνωση, την απορία μου γιατί χάνει πολύτιμο χρόνο να γράφει πράγματα τόσο αηδιαστικά, το υπερασπίστηκε φυσικά το βιβλίο της χωρίς να βρεθεί άκρη. Θυμήθηκα σήμερα αυτή την περίπτωση, ανασύροντας από τη μνήμη μου βιβλία που δεν μπόρεσα να διαβάσω, είτε επειδή μου προκαλούν βαρυεστημάρα είτε μου είναι ακατανόητα και αυτό ήτανε το πρώτο που μου προκάλεσε αηδία και όσο και να προσπάθησα (αλήθεια, προσπάθησα πολύ) δεν μπόρεσα να το δω, έστω, κάπως μεταφορικά για να μπορέσω να φτάσω στο τέλος. Η αηδία ήταν φυσική αντίδραση, εμετός μού ερχόταν λέμε, δεν ήτανε αηδία μεταφορική, ο τρόπος γραφής ήταν ανεκτός, χωρίς ορθογραφικά λάθη και με άψογη σύνταξη. Το έψαξα σήμερα και το βρήκα πριν από λίγο με μεγάλη δυσκολία, μια και είχα ξεχάσει και το όνομα της συγγραφέα και τον τίτλο, ευτυχώς θυμάμαι καλά τον εκδότη.

882. Γκορ Βιντάλ - Δημιουργία (Κύρος Σπιτάμα)

«Κανένας ποτέ δεν το ξέρει όταν είναι ευτυχισμένος. Γνωρίζει μόνο ότι κάποτε υπήρξε ευτυχισμένος.»

«Οταν λέμε "δεν κάνω τίποτε" εννοούμε ότι δεν κάνω τίποτε που να μην είναι φυσικό ή αυθόρμητο»

«Οχι, ο δάσκαλος Κουγκ -ή Κομφούκιος, όπως τον λένε αλλιώς- δεν έμοιαζε με τον Πρωταγόρα. Ο Κομφούκιος δεν ήταν έξυπνος. Ηταν σοφός. Στο τέλος θα δοκιμάσω να σού εξηγήσω τη διαφορά ανάμεσα στα δύο. Αν και μπορεί να μη τα καταφέρω. Στο κάτω κάτω, τα ελληνικά είναι η γλώσσα εκείνου που διχοτομεί την τρίχα και βγαίνει νικητής στις δημόσιες συζητήσεις.»

«Για ένα κατακτημένο λαό δεν αλλάζει τίποτα εκτός από τον ηγεμόνα»

«Για τον Ελληνα, ό,τι δεν είναι Ελληνικό δεν υφίσταται.»

«Σε καιρό ειρήνης, ο βασιλιάς, οι ευγενείς και οι βραχμάνοι εξαρτώνται ολοκληρωτικά από τους εμπόρους που είναι όπως παντού οι έμποροι --ενδιαφέρονται για το εμπόριο, το χρήμα και την ειρήνη. Μόνο σε καιρό πολέμου οι άρχουσες τάξεις βρίσκουν τον παλιό τους εαυτό και υποχρεώνουν τους εμπόρους να παραμερίσουν ώσπου να περάσει ο κίνδυνος.»

«Μου πήρε χρόνια για να συνηθίσω τους ανθρώπους που λένε ψέμματα χωρίς κανένα λόγο.»

«..η ουσία της πολιτικής τέχνης είναι να ξέρεις πότε να μη κάνεις τίποτε»
Κύρος Σπιτάμα (για τον Αρταφέρνη)

«Οι μόνες τέχνες που κατέχουν οι Σπαρτιάτες είναι ο πόλεμος και η κλοπή.»

«Εντελώς αυθόρμητα, οι Ελληνες ακολουθούν το Ψέμμα. Αυτή είναι η φύση τους.»

«Στο κάτω-κάτω της γραφής, ο Δαρείος δεν πήρε ποτέ στα σοβαρά ούτε την Αθήνα ούτε οποιαδήποτε άλλη ελληνική πόλη. Πώς να τις πάρει, όταν οι ηγέτες τους έρχονταν μονίμως στα Σούσα και τον παρακαλούσαν να προδώσουν την πατρίδα τους;»

«Είναι ευτύχημα για τον υπόλοιπο κόσμο που οι Ελληνες αντιπαθούν ο ένας τον άλλον περισσότερο απ' όσο αντιπαθούν εμας τους ξένους.»

όποτε ο Κομφούκιος είχε να πει κάτι σημαντικό, το απέδιδε στον Ταν. Ετσι κι αλλιώς, μονίμως έλεγε: «Δεν κάνω τίποτε άλλο από το να μεταδίδω ό,τι μού δίδαξαν. Ποτέ δεν βγάζω κάτι από το μυαλό μου.»

«Η Ασπασία μού σύστησε τους παρόντες. Ενας ήταν ο Φορμίων, το δεξί χέρι του Περικλή στην Εκκλησία του δήμου. Ενας άλλος ήταν κάποιος στρατηγός ονόματι Σοφοκλής.

Πριν από χρόνια, στα είκοσί του, έγραψε μια τραγωδία που κέρδισε το πρώτο βραβείο στα Διονύσια. Ο γερο-Αισχύλος τοσο εξοργίστηκε που τού πήρε την πρωτιά ο άγουρος αυτός νεαρός πρωτάρης, ώστε έφυγε για τη Σικελία, όπου εκείνος ο οξυδερκής αετός έβαλε τέλος στην αντιζηλία των δύο ποιητών ρίχνοντάς του στο σταυρό μια χελώνα. Πάντα με διασκεδάζει να σκέφτομαι το θάνατο του Αισχύλου.

Ο Σοφοκλής είναι η πέτρα του σκανδάλου εδώ, επειδή κυνηγάει ανοιχτά τους νεαρούς της τάξης του. Για κάποιον λόγο, αυτό απαγορεύεται αυστηρά στην Αθήνα. Οι Αθηναίοι πολίτες ενθαρρύνονται να διατηρούν ερωτικές σχέσεις με ανήλικα αγόρια της τάξης τους, μόλις όμως το αγόρι βγάλει γένια, πρέπει να σταματήσει τις ερωτοτροπίες με τους άλλους πολίτες. Περιμένουν να παντρευτεί και να κάνει οικογένεια. Επειτα, αφού εκπληρώσει το χρέος του, ενθαρρύνεται να βρει και να ερωτευτεί ένα αγόρι, προκειμένου να συνεχίσει -τι άλλο;- την εκπαίδευση, υποθέτω, ενός νέου πολίτη και στρατιώτη. Κάτι τέτοια έθιμα δεν είναι άγνωστα αλλού, ιδιαίτερα στους Αρίους εξαδέλφους μας, στις βόρειες φυλές. Παρ' όλ' αυτά, δεν καταλαβαίνω την αυστηρή αυτή απαγόρευση των ερωτικών σχέσεων μεταξύ ενηλίκων, που είναι κι αυτοί Αθηναίοι πολίτες. (...)

Μέχρι τώρα, ο Σοφοκλής κατάφερε να κατέχει δημόσιο αξίωμα και να ξελογιάζει νεαρούς πολίτες. Ο Περικλής όμως είναι βαθύτατα ενοχλημένος με τον Σοφοκλή. Τελευταία, τού τά 'ψαλλε για τα καλά του φίλου και συστρατήγου του. "Πρέπει να δίνεις το παράδειγμα", είπε ο αρχιστράτηγος. "Ποτέ να μην απλώνεις χέρι σε στρατιώτη σου. Να αποστρέφεις τα μάτια όταν πλένονται". Αλλά ο Σοφοκλής, εξακολουθεί να σκανδαλίζει τους Αθηναίους. Λένε ότι, όποτε κάνει επίσκεψη σε φιλικό σπίτι, ειδοποιούν τους νεαρούς του σπιτιού να κρυφτούν. Παρεμπιπτόντως, αφού ο στρατηγός Περικλής δεν έχει δείξει ποτέ το παραμικρό ενδιαφέρον για αγόρια, θεωρείται πως είναι άκαρδος. Είναι πολύ ασυνήθιστη κοινωνία αυτή.»

«...όποτε οι Αθηναίοι παραχορτάσουν με κάτι καλό, ζητούν αμέσως κάτι κακό. Προτιμούν την ευκολία τους κι έτσι τα αξίζουν όσα παθαίνουν.»

«Είναι ευτύχημα για τον υπόλοιπο κόσμο που οι Ελληνες αντιπαθούν ο ένας τον άλλον περισσότερο απ' όσο αντιπαθούν εμας τους ξένους.»

«Πάντως, έχω δει μια πλευρά τους που οι Ελληνες φυσιολογικά δεν την παρουσιάζουν ο ένας στον άλλο. Τους έχω δει στην περσική αυλή. Τους έχω ακούσει να εκλιπαρούν τον Μεγάλο Βασιλιά να επιτεθεί στην πατρίδα τους, επειδή κανένας Ελληνας δεν μπορεί να υποφέρει την επιτυχία ενός άλλου Ελληνα.»

«υπάρχουν κάτι ξόρκια που πάντα πιάνουν, εκτός από τις φορές που δεν πιάνουν!» (αρχαία Κινέζα, δια νοός Γκορ Βιντάλ)

«Χωρίς τελετουργικό, η ευγένεια γινεται κουραστική. Η συστολή γίνεται δειλία. Η τόλμη γίνεται επικίνδυνη. Η ακαμψία γίνεται σκληρότητα.» (Κομφούκιος)

«Αξίζει να παρατηρήσει κανείς τη διαφορά ανάμεσα σε έναν Καθαίο και σε έναν Ελληνα. Οταν πληγωθεί ο εγωϊσμός του, ο Ελληνας είναι πάντα έτοιμος να προδώσει την πατρίδα του, ενώ στην Καθαία*, αν και το Μέσο Βασίλειο είναι διαιρεμένο σε δεκάδες εμπόλεμα κράτη, κανένας Καθαίος (...) δεν θα σκεφτόταν να ζητήσει βοήθεια από το στρατό μιας ξένης φυλής. Οι κίτρινοι άνθρωποι δεν είναι μόνον ιδιαίτερα έξυπνοι, αλλά είναι πεπεισμένοι ότι είναι απαράμιλλοι σε σχέση με όλους τους άλλους λαούς του κόσμου. Κατ' αυτούς, εμείς είμαστε βάρβαροι!»

«Ο πρωθυπουργός δεχόταν τον κάθε έναν με μιαν ήρεμη αβρότητα, που ερχόταν σε κραυγαλέα αντίθεση με τις σκληρές πολιτικές του απόψεις.

Ηταν αρκετά πονηρός και ήξερε ότι ποτέ δεν μπορείς να υποδουλώσεις έναν απρόθυμο λαό αν πρώτα δεν τον γοητεύσεις. Πρέπει οπωσδήποτε να πείσεις τους ανθρώπους ότι ο τρόπος σου είναι ο δικός τους τρόπος και ότι οι αλυσίδες που έχεις σφυρηλατήσει γι αυτούς είναι απαραίτητα στολίδια.

Οι δικοί μας Μεγάλοι Βασιλείς το καταλάβαιναν ανέκαθεν αυτό. Από τον Κύρο μέχρι τον τωρινό φωτισμένο ηγεμόνα, τον Αρταξέρξη, οι διάφοροι λαοί της αυτοκρατορίας έχουν το δικαίωμα να ζουν λίγο-πολύ όπως ζούσαν πάντα. Απλώς οφείλουν να πληρώνουν στον Μεγάλο Βεζύρη τους φόρους τους, κι εκείνος σε αντάλλαγμα τούς παρέχει ασφάλεια και νόμους.

Ο Χούαν είχε καταφέρει να πείσει τους, ομολογουμένως, βάρβαρους και απόμακρους κατοίκους της Τσιν ότι, παρ' όλο που υπήρξε κάποτε μια χρυσή εποχή όπου οι άνθρωποι ήταν ελεύθεροι να ζουν όπως τους άρεσε, η εποχή εκείνη παρήλθε οριστικά όταν "οι άνθρωποι έγιναν πάρα πολλοι και τα πράγματα πολύ λίγα" --και πόσο προσφιλής τού ήταν αυτή η έκφραση!»

Κύρος Σπιτάμα
* Καθαία = αρχαία Κίνα
____________________________
ο Κύρος Σπιτάμα είναι ένα προϊόν μυθοπλασίας, κολλητός του Ξέρξη του Α΄ και εγγονός του Ζωροάστρη, ο αφηγητής στο βιβλίο "ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ" του Γκορ Βιντάλ, όπου (μέσα από τις γλαφυρές διηγήσεις του) παρουσιάζεται η παράλληλη Ιστορία των πολιτισμών της εποχής περί το 500 π.Χ. Χάρη στα ταξίδια του φοβερού αυτού προσώπου, μαθαίνουμε τι γινόταν στην Περσία και τις περί αυτήν χώρες, στην Ασία (Ινδία και Κίνα), καθώς και τον ασήμαντο σχετικά ρόλο των Ελλήνων. Το βιβλίο έχει εξαντληθεί, αλλά νομίζω πως μετα από μια πολυαριθμη αναζήτηση ίσως το ξαναεκδόσουν! Οταν αναφέρω τσιτάτα του Κύρου Σπιτάμα, είναι σαν να αναφέρω τσιτάτα του Δον Κιχώτη: είναι περισσότερο γνωστός ο ήρωας από τον συγγραφέα του, τον Μιγκέλ Θερβάντες. Ε, υπάρχουν μερικες φορές που ο ήρωας ξεπερνάει τον συγγραφέα και αυτό νομίζω ότι είναι καλό. Εσύ τι λες;