1.686 η σκέψη

(...)Λίγες μέρες πριν πεθάνει, στην ερώτηση του, νεαρού τότε, Γ. Θεοτοκά: «Τι είναι αυτό που λείπει στον τόπο μας κ. πρόεδρε; γιατί είναι φανερό πως μας λείπει κάτι βασικό» ο Αλέξ. Παπαναστασίου απάντησε αδίσταχτα: «η σκέψη». Για να γίνει δε πιο σαφής συνέχισε: «Ισως σας φαίνεται περίεργο αυτό που είπα. Αλλά, όταν λέω σκέψη δεν εννοώ τη μόρφωση που μπορεί ο καθείς να αποκτήσει, αν του δοθούν οι ευκαιρίες. Εννοώ την πρωτότυπη, δημιουργική σκέψη. Εχουμε, ασφαλώς, πολλές ικανότητες, έχουμε κάποτε και σοφία, αν θέλετε. Εχουμε τάλαντα όλων των ειδών και μπορούμε να έχουμε και ηρωϊσμό. Δεν έχουμε όμως, ακόμα, δικη μας σκέψη. Αυτή είναι η βασική έλλειψη που είναι αισθητή σε όλες τις εκδηλώσεις της νεοελληνικής ζωής: στην τέχνη, στο Πανεπιστήμιο, στην πολιτική ζωή.»(...)
___________________
(από το κείμενο "Ιδέες για την πολιτική κατανόηση της νεότερης πολιτικής ιστορίας μας: Αλέξ. Παπαναστασίου" στην "Κατάθεση '73", εκδ. Μπουκουμάνη, σελ. 470)

1.551 ο Σφουγγοκωλάριος

ο Σφουγγοκωλάριος ήταν τοποθετημενος κατω απο τον απόπατο, περιμενοντας πότε ο αυτοκράτορας θα τελειωνε την αποπάτηση ώστε να του σκουπίσει τον πισινό. Συνέβαιναν και μερικά ατυχήματα, όπως π.χ. να φάει κανα σκατό στη μούρη ο αξιωματούχος ή, αν ο αυτοκράτορας έσκυβε (μετά την αποπάτηση) να δει στη γούρνα τα προϊόντα του, να μη ξεχωρίσει ο Σφουγγοκωλάριος τι ακριβώς ειναι αυτό που ασπρίζει απο πάνω (πισινός ή πρόσωπο) και να σκουπίσει τη μούρη του αυτοκράτορα, συχνά με το ίδιο πανί, γιατι το χαρτί ήτανε πολυ ακριβό τότε, ισως και να μην υπηρχε.

Οπως μπορούμε να καταλάβουμε, τα δυο αυτά πρόσωπα ήτανε πολύ δεμένα μεταξύ τους: ο αυτοκράτορας είχε απόλυτη ανάγκη εναν καλό Σφουγγοκωλάριο και ο αξιωματούχος αυτός προηγείτο οποιουδήποτε άλλου ακολούθου, επειδή είχε το προνόμιο να βλέπει καθημερινώς τον αυτοκρατορικό πισινό.

1.472 ο κύβος ερρίφθη

και τί ηταν ο Ρουβίκωνας δηλαδη; ενα ρεματάκι κειδανά, όχι ενα μεγαλο ποτάμι όπως φαντάζονται πολλοί --και'γω, πριν το μαθω στο σχολείο. Γιατί όμως έμεινε στην Ιστορία; Επειδή ήταν το όριο που δεν επιτρεπόταν να διαβούν οι ρωμαίοι στρατηγοί με τις λεγεώνες τους, μια και η διάβασή του θα σήμαινε πιθανότατα ενδεχόμενο πραξικόπημα ή εμφύλιο πόλεμο. Ο Ιούλιος Καίσαρας τον πέρασε και, οδεύοντας προς Ρώμη, ειπε το περίφημο "ο κύβος ερρίφθη". Τι ανακατεύουν το Ρουβίκωνα στα τωρινά; Σάμπως προαλείφεται κάποιος για ρόλο Ιούλιου Καίσαρα; Το καλοκαίρι πέρασε και το καρναβάλι αργεί...

1.415 πότε και πώς γνώρισα την Κίνα

Πρώτη φορά που άκουσα τη λέξη "κινέζικο" ήταν για ένα αγαλματάκι που είχε φέρει ο αδελφός του παπού μου ο Βαγγέλης, ασυρματιστής στα καράβια. Μετά, έφερε και κάτι ξύλινα λεπτής υφής φλυτζανάκια. Οταν ερχόταν από κάθε ταξίδι, όλο και κάτι τι κινέζικο έφερνε, μπιμπελό, σερβίτσια και παράξενα κουρδιστά παιχνίδια. Είχε φέρει και ένα καταπληκτικό καλειδοσκόπιο.

Λίγα χρόνια αργότερα, έμαθα περισσότερα για τη χώρα Κίνα μέσα από τα βιβλία της Περλ Μπακ. Το πρώτο βιβλίο με τίτλο «Υπό το βλέμμα του Βούδα» μου το χάρισε μια συμμαθήτριά μου. Ηταν η αφορμή για να ζητώ να μου δωρίζουν και άλλα βιβλία της.

Πριν από λίγα χρόνια, έμαθα και άλλα για τη χώρα αυτή παρακολουθώντας ντοκυμαντέρ, όπως π.χ. για μια περιοχή όπου ισχύει η μητριαρχία. Μου φάνηκε πολύ ενδιαφέρον και θα ήθελα να το ξανάβλεπα.

Τα τελευταία χρόνια, παρατηρώ μια εισβολή κινέζικων προϊόντων στην αγορά, πολύ προσιτών και καθόλου "ανασφαλών" όπως τα δυσφημίζουν οι μεγαλέμποροι, που -σίγουρα- έχουν τους λόγους τους.

Αυτές τις μέρες, η τιβι παρουσιάζει ένα σωρό ντοκυμαντέρ για την Κίνα, ταινίες κινέζων σκηνοθετών, μαθαίνω για την ιστορία της και ο μυστηριώδης πολιτισμός της παύει σιγά σιγά να αποτελεί μυστήριο.

Με τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, η Κίνα ανοίγει εντελώς τις πύλες της στον έξω κόσμο, μοιράζεται μαζί μας το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της. Εμείς, όλο και κάτι κερδίζουμε συνεργαζόμενοι με τους κινεζους, που όλο και κάτι κερδίζουν από μας. Ζούμε ένα όνειρο; Ζούμε την αρχή ενός ονείρου για έναν ειρηνικό πλανήτη, γαλήνιο και με αφθονία αγαθών; Μακάρι η Κίνα να φέρει την ισορροπία, που έχουμε ανάγκη. Μακάρι τα πυρά των πολέμων να μετουσιωθούν σε ειρηνικά πυροτεχνήματα.

Είμαι βέβαιη ότι αν στην εποχή του Μεγαλέξαντρου υπήρχε τηλεόραση, σήμερα όλοι οι κάτοικοι του πλανήτη θα μιλούσαν ελληνικά και η Γη θα ονομαζόταν Μακεδονία!
_______________________________
γραμμένο στο f/b τον Αύγουστο 2008

1.216 Μάρτιν Λούθερ Κινγκ

Στις 4 Απριλίου 1968 δολοφονήθηκε στο Μέμφις των ΗΠΑ ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, από τις σημαντικώτερες μορφές που αγωνίστηκαν για τα πολιτικά δικαιώματα των ανθρώπων. Η ανάμνηση της δολοφονίας του αποκτά τραγική επικαιρότητα, μιά και σήμερα ακόμα η χεμαρρώδης ρητορική του εξακολουθεί να διατυπώνει αλήθειες που δεν διαψεύστηκαν, ελπίδες που δεν πραγματοποιήθηκαν και όνειρα που μετεξελίχθηκαν σε εφιάλτες. Ποιός δε θυμάται τη μνημειώδη ομιλία του “I have a dream” το 1963:

 

“Εχω ένα όνειρο, πως μιά μέρα στους κόκκινους λόφους της Τζώρτζια, τα παιδιά των μαύρων σκλάβων και τα παιδιά των πρώην ιδιοκτητών σκλάβων, θα καθήσουν όλα μαζί στο τραπέζι της αδελφοσύνης”.

Στα 39 του χρόνια ο Μ.Λ. Kίνγκ είχε ήδη προλάβει να παλέψει γι αυτό το όνειρο, περνώντας το 1959 από την Ινδία, όπου επέλεξε ως μέθοδο διαμαρτυρίας τον τρόπο του Γκάντι -τη μή βία. Συχνά οδηγήθηκε στις φυλακές ως ταραχοποιός, παλεύοντας πάντα ενάντια στις διακρίσεις.

 

Ηταν ο άνθρωπος που απέδωσε τις κοινωνικές εντάσεις στις οικονομικές ανισότητες, όχι μόνο των αφροαμερικανών αλλά και των ισπανοφώνων και των ασιατών αμερικανών πολιτών. Αυτή η συνολική τοποθέτηση του Μ.Λ. Κινγκ ήταν και η αιτία των προστριβών με τους ηγέτες των άλλων κινημάτων των μαύρων στις ΗΠΑ, που θεωρούσαν πως τα δικά τους κινήματα είχαν προτεραιότητα έναντι -συνολικά- των άλλων κινημάτων των κοινωνικών μειονοτήτων.

 

Στις ατέρμονες διαδρομές του στην αμερικανική ήπειρο έγινε ο μάρτυρας των πολιτικών δικαιωμάτων, ο αγωνιστής των μη προνομιούχων. Ηταν αυτός ο δρόμος που τον έφερε και μέχρι το Μέμφις, ως υποστηρικτή της τοπικής απεργιακής κινητοποίησης των υπαλλήλων του δήμου, για να δολοφονηθεί -κατά την επίσημη εκδοχή από τον Τζέϊμς Ρέϊ, του οποίου η ενοχή αμφισβητήθηκε εξ αρχής.

 

Αυτή η σκοτεινή σελίδα της αμερικανικής ιστορίας χαρακτηρίστηκε ως “η δολοφονία ενός ονείρου”.

 

(από το άρθρο: “Μάρτιν Λούθερ Κινγκ - Η δολοφονία ενός ονείρου” της “Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας, 07/04/02, σελ. 28-29)

Ανακάλυψη και μεταφορά: Ροδιά 11/4/2002 16:31 (pathfinder)

1.175 ολίγα περί Αράβων

ιδέα δεν θά 'χαμε σήμερα για την ελληνική φιλοσοφία και τους αρχαίους έλληνες φιλοσόφους, αν δεν είχαν διαδοθεί τα κείμενά τους μέσω της αντιγραφής τους από τους άραβες κι έτσι να λάβουμε γνώση κι εμείς, οι γιδοβοσκοί των ορέων, περί των θαυμάτων αυτών. Το παράξενο είναι ότι, ενώ ευγνωμονούμε (και νιώθουμε υποχρεωμένοι προς) τους δυτικούς, τους άραβες (και τον πολιτισμό τους) τους θεωρούμε άξεστους (τουλάχιστον) 

* Marina Rodia: απόλαυσα την ωραία συζήτηση που ξαπλώθηκε στα σχόλια και οφείλω μια διευκρίνηση: στο στάτους εντοπίζω την αγνωμοσύνη προς τους άραβες χωρίς να γράφω πουθενά για "πρότυπο". Η απορία μου είναι απορία διαρκείας, που ξεκίνησε κάποτε, παλιά, όταν διάβαζα για την εποχή των σταυροφόρων και των ιπποτών -ένα κόλλημα που είχα!- τότε που τα ρούχα των κατοίκων της (περιοχής της) Ευρώπης φτιαχνόντουσαν από σκληρά φυτικά νήματα, όταν εκείνα των αράβων ήταν λεπτοδουλεμένα από μετάξι και απαλό βαμβάκι, όταν η βασίλισσα Ισαβέλα δεν είχε πλυθεί ουτε μια φορά στη διάρκεια του βίου της, ενώ οι άραβες είχαν πολυτελή λουτρά, όταν οι τοίχοι του Λούβρου είχαν κολλημένα αποπατήματα πάχους πάνω από 50 εκατοστά από τα καθίκια (με βασιλικά και άλλα σκατουλίνια!) που αδειάζονταν από τα παράθυρα και τρέχαν ελεύθερα στις ρούγες και ο ταξιδιώτης καταλάβαινε ότι πλησιάζει στο Παρίσι από την αφόρητη μπόχα! Ενα καλό γέννησε η βρωμιά αυτή: την εφεύρεση των περίφημων γαλλικών αρωμάτων!! Θέλω να πω ότι πέρα από μόρφωση, οι άραβες έδωσαν και τα φώτα της καθαριότητας στη Δύση κι έτσι σταμάτησαν οι χολέρες και οι πανούκλες που την αποδεκάτιζαν για αιώνες, έδωσαν μουσική, έδωσαν απολαύσεις που δεν ήταν γνωστές, "μιλούσαν" με την καρδιά περισσότερο παρά με τη στεγνή λογική, αν και η άλγεβρα είναι αραβική! Είναι πολλά που οφείλονται στον αραβικό πολιτισμό, που βιαζόμαστε οι δυτικοί να ξεχνάμε εύκολα. Σκέφτομαι ότι ίσως η αγκαθωτή γοτθική καρδιά να πρωταγωνίστησε, ποιος ξέρει, ίσως ο φθονος να πρωτοστάτησε τότε που άνθησε(!) η μανία των σταυροφόρων. Στο βάθος βάθος όλα είναι Αγορές και Οικονομία(=λεφτά) και ο μικρός άνθρωπος δεν τα βγάζει πέρα με αυτά. Διαβάζοντας πρόσφατα περί Φανόν, κατάλαβα ακόμα περισσότερα, πόσο πονηροί υπήρξαν απέναντι στους άραβες οι δυτικοί "πολιτισμένοι", στήνοντας τα παζάρια των δούλων (θυμάστε τα άνθη του Κακού) καθώς και το σατανικό εφεύρημα της αποικιοκρατίας. κλπ κλπ κοντεύω να γραψω δοκίμιο!! Σχετικά με τη δουλεία πάντως, αυτή είναι παλιά ιστορία, μια και δεν υπήρχαν αιχμάλωτοι στους αρχαίους πολέμους, μονάχα δούλοι. 

Marina Rodia: α! οι μπούρκες, οι φερετζέδες, οι κλειτοριδεκτομές είναι όψιμα φαινόμενα, ίσως (δεν ξερω, υποθέτω) οφειλόμενα στην εσωστρέφεια και στην περιχαράκωση (σε θρησκευτικά υποτιθέμενα κελεύσματα) εξαιτίας των απανωτών επιθέσεων που δεχόντουσαν (και εξακολουθούν να δέχονται με αενάως ανανεωμένη σφοδρότητα) από τους δυτικούς. 

Marina Rodia: το Βυζάντιο πάντως το διαλύσαν οι Σταυροφόροι! 

Marina Rodia: αν και ομόθρησκοι, γούρλωσαν τα μάτια μπροστά στους θησαυρούς και το κατάκλεψαν 

Marina Rodia: το ζουμί νομίζω είναι: κάθε πολιτισμός έχει τα υπέρ και τα κατά του και καθε δαιμονοποίηση είναι εκ του πονηρού και να μη πέφτουμε στην παγίδα του! όλοι ανεξαιρέτως είμαστε σπουδαίοι και ποταποί ταυτοχρόνως, και μάλλον φταίει η αντίφαση που εγγενώς θάλπουμε μέσα μας εμεις οι άνθρωποι 

Φοίβος Παλαμήδης: Απολαυστική πράγματι η συζήτηση που είχατε κορίτσια με αφορμή μια κουβέντα που είπε η Μαρίνα. Και προσωπικά την χάρηκα σε κάθε της σημείο, για παραπάνω, δικούς μου λόγους. Μακάρι να γινόταν να τα λέγαμε γι’ αυτά όλα, κάπου, κάποτε, και δια ζώσης. Αυτό όμως που είπε η Μαρίνα, τουλάχιστον αυτό είδα εγώ, το διευκρίνισε όμως και η ίδια πριν από λίγο, ήταν μόνο ότι εμείς οι Έλληνες μάθαμε για την σοφία των προγόνων και χάρη στους Άραβες, όχι μόνο στους δυτικούς. Και ότι οφείλουμε και σ’ αυτούς. Αυτό κατάλαβα ότι ήθελε να σημειώσει και τίποτε περισσότερο. Τώρα, αν αυτό έγινε σκαλί για όλο το παρακάτω δεν πειράζει, αντίθετα μάλιστα!… Καλή σας μέρα! 

Constantina Papasotiriou: Κι εγώ τη χάρηκα τη συζήτηση. Προσωπικά τουλάχιστον έμαθα το ρόλο των αράβων στο θέμα της μετάδοσης της ελληνικής φιλοσοφίας στη δύση τον 12ο περίπου αιώνα, από την Ιστορία της Ευρώπης που διδάχθηκα στα 45 μου στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο. Πριν ομολογώ ότι είχα άγνοια. Επίσης αυτό που λέει η Marina Rodia σχετικά με την καθαριότητα που έμαθαν οι Αραβες στους δυτικούς το είχα μάθει, πάλι σε αρκετά μεγάλη ηλικία, από ένα σίριαλ που μετέδιδε νομίζω κρατικό κανάλι, αλλά δεν θυμάμαι τον τίτλο της σειράς. Ακόμα είχα συνειδητοποιήσει τη συμβολή τους στα μαθηματικά από το βιβλίο για εφήβους "Το θεώρημα του Παπαγάλου". Προσωπικά δεν θα είχα αντίρρηση και σε μία δια ζώσης συνάντηση κάπου έξω τώρα που μπαίνει και η άνοιξη, να συζητήσουμε χαλαρά γι' αυτά τα θέματα, εάν βολεύει όλους και συμφωνούν. Και κυρίως εάν συμφωνεί η οικοδεσπότης ας το οργανώσει και να μας πει 

Chari Stathatou: δεν μπορεσα να παρακολουθησω ολη τη συζητηση, απλα να πω θαθελα, οτι εχω γραψει κι εγω πολλες φορες (και μαλιστα με μαλλον πολεμικη διαθεση) για τη συμμετοχη των αραβων στον πολιτισμο της ευρωπης (ειδικα τα χρονια που ειχαν καταλαβει μεγαλο τμημα της - στην ισπανια και την ιταλια κυριως) (τις οποιες γέμισαν με έξοχα αρχιτεκτονικα δημιουργηματα, αλλά οχι μόνο) : απο τον Σταντάλ τού λογου μου ειχα ξυπνησει ως προς αυτο (και ως προς άλλα βεβαια...) οταν τον διαβασα να (μας) συμβουλευει "διαβαστε τον κυριο Φ[ωριέλ] και θα δειτε τι έξοχη εποχη ηταν ο μεσαιωνας" - και προσθετε οτι κατα τη γνωμη του, ολη εκεινη η θαυμασια εποχη περι το 1200 στην ευρωπη (η και "πρωτη αναγεννηση" ονομαζομενη) η εποχη δλδ με τους τροβαδουρους, οφειλε την υπαρξη της στην ερωτικη την ποιηση των Αραβων Αντιθετα δλδ με ο,τι πιστευεται επιτοπιως, και παπαγαλιζεται στα σχολεία μας, για τη "μοναδικη" συμβολη των ελληνων του βυζαντιου στην "αναγεννηση", ο ευρωπαϊκος πολιτισμος, και του μεσαιωνα και της διάδοχης καταστασης σημαδευτηκε και καθοριστηκε απο το μοναδικο "τριο" που σχηματιζε η εβραϊκη καμπαλλα, οι αραβες και τα ελληνορωμαϊκα (για τα τελευταια εγραψα προσφατα με αλλη αφορμη) 

Marina Rodia: δυστυχως, στην αρχη φαίνεται σαν να μιλάω μοναχή μου επειδή η έτερη συζητήτρια(!) απεχώρησε θυμωμενη και διεγραψε τα σχόλιά της (μαζι με μερικές απαντήσεις δικές μου). Κριμα. 

 ______________ 

 ΣΗΜ. μεταφορα απο F/B, 14 Μαρτίου 2018

1.173 οι άγνωστοι στρατιώτες

Τιμή στους άγνωστους: αντιστέκονται, πολεμάνε, σκοτώνονται, βασανίζονται, δολοφονούνται, χάνονται, άγνωστοι μεταξύ αγνώστων. Μετά, στο δρόμο που ανοίχτηκε, έρχονται οι γνωστοί να γράψουν στα μέτρα τους την Ιστορία.

1.142 ο καιρός των γκαρσονιών

στα χρόνια τα αρχαία, οι εχθροι ζητουσαν «γην και ύδωρ» και τους απαντουσαμε αναλογως: με Σαλαμινες, Μαραθώνες, Θερμοπύλες. Οι σπαρτιάτες μαλιστα ειχαν ριξει τους πρεσβευτες της Περσίας σε ενα πηγαδι λέγοντας «εδω θα τα βρείτε αυτα που ζητατε». Σημερα, οι (άσπονδοι) φίλοι ζητουν «γην και ύδωρ» κι οι ηγετες μας απαντουν «εφτασεεεεεεεεεεεεεεεε!» και «μηπως θετε και κατιτις περισσοτερο;»

______________

στο f/b 27 Φεβρουαρίου 2014

1.035 Περί Ιστορίας (1)

Η Ιστορία πλάθει τον εαυτό της με τέτοιο τρόπο ώστε το τελικό αποτέλεσμα ξεπηδάει πάντα μέσα από συγκρούσεις πολλών ατομικών θελήσεων, που κάθε μια τους πάλι έγινε ό,τι είναι χάρη σε πάμπολλες ειδικές συνθήκες ζωής. Ετσι είναι αμέτρητες οι διασταυρούμενες ενέργειες και άπειρη η σειρά των παραλληλόγραμμων δυνάμεων  από τις οποίες ξεπηδάει μια συνισταμένη - το ιστορικό γεγονός. Αλλά κι αυτό το ίδιο μπορεί πάλι να θεωρηθεί προϊόν μιας δύναμης που, κοιταγμένη στο σύνολό της, εργάζεται ασύνειδα και δίχως βούληση. Γιατί εκείνο που θέλει το κάθε άτομο εμποδίζεται από καθένα απ' όλα τα άλλα, και ό,τι προκύπτει είναι κάτι που δεν το θέλησε κανείς.

Φρ. Ενγκελς