Τρίτη, Μαρτίου 02, 2010

373. άγριες λέξεις: εντός



Η λέξη "εντός" είναι μια άγρια λέξη, όπως περίπου η λέξη "άλγος", η "πέραν", και μερικές άλλες λέξεις που θα περιλάβω κάποτε σε αυτή τη μικρή συλλογή την οποία ξεκινώ σήμερα.

Το έναυσμα (τί λέξη κι αυτή!) μου έδωσε το ποστ του βυτίου με τίτλο "τα ίδια", που ανέβηκε χτες.

Συγκεκριμένα, έγραφε κάπου «Μια σταγόνα ιδρώτα ξεκινά απ' το πίσω μέρος του κεφαλιού της, ακολουθεί τα κόκαλα του σβέρκου, χάνεται εντός της ζακέτας της.» και η θέση όπου βρέθηκε αυτό το "εντός" με τάραξε.

Η επιφανειακή αντίδρασή μου ήταν η εικόνα μιας ζακέτας-δοχείου, εντός του οποίου κύλησε η σταγόνα ή μιας ζακέτας-ψυχής, γεμάτης υγρό συναίσθημα, όπου μια επιπλέον σταγόνα ιδρώτα θα ενσωματωνόταν -θα περνούσε απο την υλική μορφή της στην άϋλη.

Η λέξη αυτή, τοποθετημένη στη θέση που την έβαλε το βυτίο, με βασάνισε αρκετά, ήρθε και στον ύπνο μου και συνέχισε το βασανιστήριο! Εψαχνα να βρω γιατί, για ποιον ακριβώς λόγο με είχε ενοχλήσει τόσο πολύ και (νομιζω ότι) μάλλον το βρήκα.

Η λέξη "εντός", λοιπόν, ανήκει στις λέξεις εκείνες που χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον -μέχρι κορεσμού, δλδ, μέχρι σκασμού, σα να λέμε!- τη δεκαετία του '80, από ανθρώπους που ήθελαν να περάσουν για κάποιοι. Λέξη πολυχρησιμοποιημένη από ποιητές στη σωστή της θέση, αρχισε να ακούγεται από χείλη πολιτικών προσώπων, να βγαίνει μέσα από οδοντοστοιχίες πολιτικάντηδων που το παίζαν δήθεν, ακόμα και η καημένη δασκάλα της κόρης μου στην Α' Δημοτικού την έπαιζε στα δάχτυλα -ίσως θέλοντας να εισάγει τα πιτσιρίκια σε λογοτεχνικά μονοπάτια, δεν μπορώ να υποθέσω τίποτε άλλο.

Φανταζόμουν τότε ότι η λέξη αυτή είχε... αγριέψει! Ηταν έξαλλη για τη κακοποίησή της στα άθλια μπουντρούμια όπου την έβαζαν για ψύλλου πήδημα, χωρίς να σκεφτούν πως η θέση της είναι καθορισμένη αυστηρώς. Η λέξη "εντός" είναι μια ευαίσθητη λέξη, για τούτο, όπως οι πολύ* ευαίσθητοι άνθρωποι, αγριεύει τα μάλα(!) όταν θυμώνει.

Εντός, σημαίνει "μέσα για μέσα", εντελώς "μέσα", κυριολεκτικώς "μέσα", άρα, μια σταγόνα αποκλείεται να χάνεται μέσα σε μια ζακέτα, εκτός κι αν η ζακέτα υπονοείται πως είναι ήδη βρεγμένη και μια ακόμα σταγόνα θα την "πιεί" και αυτή, -τι να κάνει; Επειδή, μια ζακέτα (απο ύφασμα υποθέτω, γιατί διαφορετικά η σταγόνα θα κυλούσε "εκτός" της ζακέτας ή, το πολύ, πάνω στη λεία της επιφάνεια) είναι αδύνατο να βραχεί από μια σταγόνα μονάχα -πριν προφτάσει καν να την ακουμπήσει, θα.. στεγνώξει!

-->> όταν βλέπω μια λέξη που χάνει το νόημά της, το ιδιαίτερα λεπτό νόημά της στη περίπτωση της λέξης "εντός", κάτι σπάει μέσα μου. Θα μπορούσα να γράψω "εντός" μου, αλλά μονάχα αν αυτό που γράφω τώρα δα ήταν ένα ποίημα ή μια φράση βαρειά με απαίτηση ακριβολογίας. Μέσα μου, θα πει "μέσα μου", μέσα στο μυαλό μου, ειδικά εδώ. Εντός μου, θα πει μέσα στη ψυχή μου, κάπου στα κατάβαθα, μέσα για μέσα, εντελώς μέσα, εκεί που δεν μπαίνει φως...

-->> φυσικά, αν είμασταν αρχαίοι, δεν θα υπήρχε άλλη λέξη για να εκφράσουμε το "μέσα", οπότε, θα χρησιμοποιούσαμε πάντοτε τη λέξη "εντός", όπως π.χ. στη Γεωμετρία «εντός, εκτός και επί τα αυτά», αλλά -δυστυχώς ή ευτυχώς- δεν είμαστε!!!

-->> μόλις τώρα δα, αναρωτήθηκα τι θα λέγαν άραγε οι αρχαίοι αν μπορούσαν να δουν τη τωρινή χρήση (εξέλιξη?) της λέξης "μέσα"... ;)

___________________________________
* θα ταίριαζε και το "λίαν", αλλά εδώ θα έδινε ειρωνική χροιά κι έτσι δεν τό'γραψα

9 σχόλια:

Кроткая είπε...

Ροδιά δεν θα το σκεφτόμουν με τίποτα όλο αυτό!
Ίσως επειδή η μόνη βιασμένη λέξη που θυμάμαι από τη δεκαετία του 80 είναι το "βασικά", το οποίο κι εγώ χρησιμοποιώ και μου αρέσιε πολύ σε όλες τις γλώσσες!

[ειδικά εκείνο το αγγλικό basically, το λατρεύω!]

Rodia είπε...

Το "βασικα" οταν ειναι ένρινο κιολας και τραβα σε μακρος η ληγουσα.. δλδ.. βασικααααααα, ειναι αστα βραστα παντως! Ελπιζω το δικο σου να είναι.. κοφτό!!!

Το "εντος" με... αλάλιασε κυριολεκτικα οταν το ακουσα απο το Γιακουματο! :))

spap είπε...

ομολογώ ότι ούτε εγώ το είχα σκεφτεί τόσο βαθιά το θέμα. στη συγκεκριμένη περίπτωση το χρησιμοποίησα περισσότερο γιατί μου φάνηκε πως είναι πιο ταιριαστή η γενική που ακολουθεί από το να έλεγα "κάτω από την.."

καταλαβαίνω πως σκέφτηλες Ροδιά, και μάλλον συμφωνώ γενικά, αλλά δεν θυμάμαι και πολλά απ' το '80.
χα, ήμουν τόσος δα τότε.
πάντως σίγουρα προσυπογράφω αυτό "όταν βλέπω μια λέξη που χάνει το νόημά της, το ιδιαίτερα λεπτό νόημά της...".
απλά δεν το είχα σκεφτεί για το εντός όλο αυτό.

χαιρετώ σε ακούραστη Ροδιά.
το βυτίο

Rodia είπε...

Βυτιο μας, κανε παιχνιδι και μη δινεις και πολλη σημασια στα γκρινιαρικα γεροντια! :Ρ
Ετσι μου ηρθε, μια φλασια αποτομη, οταν ειδα τη λεξη σε ενα κειμενο που μου αρεσε τοσο πολυ... Συνειρμοι ειναι αυτοι και ειναι ανεξελεγκτοι...
Αλλιμονο αν για καθε λεξη που γραφουμε σκεφτομαστε ενα ολοκληρο δοκιμιο!

Νομιζω παντως οτι μπορω (ειμαι σε θεση, δλδ) να σου πω κατι που μοιαζει με συμβουλη: δίνε προσοχη στην εικονα που περιγραφεις, προσεχε ευλαβικα την εικονα. Μια ζωη προσπαθω να το πετυχω...

Εχεις δικιο για τη συντομια του κειμενου, συμφωνω απολυτως, οσο λιγοτερες "μικρες" λεξεις, τοσο το καλυτερο.. ομως οχι σε βαρος της περιγραφης. Οικονομια μπορει να γινει κυριως σε ποιητικα κειμενα -νομιζω- αλλα εδω εχουμε μια περιγραφη, που χρειαζεται ακριβεια, ετσι δεν ειναι;

..και.. αν δεν "κολλαει" καλα η φραση, δοκιμαζε να παιζεις οχι μονο με τη συνταξη, αλλα και με τις ιδιες τις λεξεις και με τη σειρα τους.. για καθε προταση υπαρχουν τουλαχιστον δεκα παραλλαγες.. να δωσεις την εικονα τελεια, να μπει στο μυαλο του αναγνωστη χωρις εμποδια...

Να εισαι καλα και να γραφεις συνεχεια! :)

Rodia είπε...

"χάνεται εντός της ζακέτας της" - "χάνεται στη ζακετα της" - "χάνεται στο ρούχο της"
Μπορει να μπει και χρωμα, να γινει πιο συγκεκριμενη η ζακετα ή το ρούχο.
Μα.. τι με εχει πιασει πια;.. κολλησα.. θελω να διωξω με καθε τροπο αυτο το "εντος".. γεραματα γκρινιαρικα μαλλον :ΡΡ

ps είπε...

το εντος εχει το ντουπ του καπακιου που κλεινει απο πανω.
ΤΟ μεσα εχει αυτο το εσσσσσσσ που σε βαζει μεσα σε τουνελ συγγενευει και με το μεσω και εχει συνειρμο το εξω.
Ειναι μια λεξη με περισσοτερη ελπιδα μεσα της απ οτι το εντος που ειναι μπαμ και κατω- αποκομενο-τερμα

Rodia είπε...

Ναι ναι ναι!!
Ασε που το εντος εχει συνειρμο το εκτός που, άμα κανεις λαθος στον τόνο, γινεται έκτος και.. καταϊδρωμένος! :))

ps είπε...

σαν εικονα το εντος και το εκτος ειναι δυο συνολα (+ και - ) απομακρυσμενα απο τον αξονα ενθεν και ενθεν.
Το μεσα - εξω εχει μια συνεχεια- σε απολυτη απλοποιηση ισως ειναι ο αξονας (εστω χ)


ayto mourthe :)

Rodia είπε...

εχμ.. ωραια εικονα, γεωμετρικη, στοχευει και στη γεωμετρια (στερεομετρια) του ανθρωπινου σωματος...
Ευχαριστω :)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...